|
In ancient India, the mighty King Sivi once reigned in
the city of Aritthapura, (18) in the kingdom of Sivi.(19) A son was
born to him, whom he also named Sivi.
The prince reached manhood and went to Taxila (20) to study.
When he returned, he was full of wisdom and knowledge, and his
father made him viceroy of the kingdom.
On the king's death, Prince Sivi became king, and ruled his
people justly and well. He had six alms halls built in the city,
four at the city gates and two outside the palace. Every day six
hundred thousand pieces of money were distributed to the poor. On
the eighth, fourteenth and fifteenth days of the month, the king
visited the alms halls to see that the money was correctly given
out.
On a day of the full moon, he sat on the royal throne under the
state umbrella, thinking of all that he had done for his people:
“Of material goods there is nothing that I have not given. But
this kind of giving does not satisfy me. I want to give something
that is a part of myself. Today, when I go to the alms hall, if
anyone should ask for a part of my body, I shall gladly give it. If
any man says that he needs a slave, I will take off my royal garb
and go and do the work of a slave.
If any man should ask for my eyes, I will forthwith take them out of
my head and give them to him.”
He bathed in sixteen pitchers of perfumed water, and put on his
finest garments. After a meal of choice food, he mounted a richly
decorated elephant and went to the alms hall.
Sakka, the king of the gods, decided to test the king. He
thought: “King Sivi has determined to give his eyes to any man who
shouldask for them. When the time comes, I wonder whether he will be
able to make this supreme sacrifice.”
He disguised himself as an old blind brahmin (21) and stood
outside the alms hall. When the king came riding by on his elephant,
he stretched out his arms crying,”Great king, there is no place in
all the world which does not echo with the fame of your good deeds.
As you see, I am blind. You have two eyes. I have come from far to
ask you to give me one of your eyes.” The king thought:“This is just
what I was thinking in my palace today. My heart's desire will be
fulfilled. I shall give a gift that no man has ever given before.”
He turned to the brahmin:“Who told you to come and ask me for an
eye? It is the most vital part of a man's body and difficult to part
with.”
“It was the king of gods who told me to beg you for an eye,
great king. Men say that to give an eye is the finest gift of all.
Do not refuse me, King Sivi. Give me only one of your eyes.”
“You have asked for one eye, O brahmin. I will give you two.”
Saying this the king returned to the palace with the brahmin.
The whole city rang with the news that the king wanted to give
his eyes to a blind brahmin. The queens, the commander-in-chief of
the army, the ministers and the courtiers begged the king: “Do not
give away your eyes, great king. Give money, pearls and coral. Give
horses, elephants, chariots and cloth of gold. Give your most
precious things, but keep yourself safe and sound for your faithful
people. We implore you, do not part with your eyes.”
“I have sworn to give whatever is asked of me. If I break my
oath, I will have committed the greatest of all sins. My soul will
be in danger and I will descend to Yama's (God of the underworld)
kingdom. Unasked, I would have given nothing. But the brahmin
demands my eyes, and I must honour my promise.”
The courtiers asked,“What do you desire in return for the gift
of your eyes? What is the motive for your deed? Is the prize life,
beauty, joy or strength? Why must the great King of Sivi give up his
eyes for the sake of the next world?”
“In giving my eyes, I do not seek glory, wealth, kingdoms, or
many sons. This is the way of holy men. My soul is full of joy at
the thought of making gifts.” The king turned to his surgeon and
ordered, “You are my friend and comrade, Sivaka. Do as I tell you.
Take out my eyes with your skilful hands, and give them to this
blind brahmin.”
“Think carefully, my lord. To give one's eyes is no small matter.”
“I have thought carefully, Sivaka. Do not delay and talk so
much in my presence. Take out my eyes as I command.”
The surgeon hesitated, but did as he was told and removed the
king's eyes. The pain was great and the entire court fell at the
king's feet, weeping and wailing. “Alas, my lord. What have you
done. You have sacrificed your eyes.”
The king endured the agony in silence and said nothing. After a
while he beckoned the brahmin to come closer. “Here, take my eyes,
brahmin, and place them in your sightless sockets. The eye of
infinite knowledge is a thousand times dearer than this human eye.
There you have the reason for my action.”
The brahmin placed the king's eyes in his sockets and left the
palace. When he was out side the city gates he resumed his own guise
and returned to the world of gods.
Now that the king was blind, he remained within the palace,
unable to move about freely. After a few days he thought:“How can a
blind man rule. I will hand over my kingdom to my ministers, and go
to my park and live as an ascetic.”
He summoned his ministers and told them what he intended to
do:“I will take only one man with me. He shall serve me and guide my
footsteps.”
He sent for his chariot. But the courtiers would not allow the
king to mount the chariot. They brought a golden litter and carried
the king to the park. Having seen that the king was quite safe, they
left with one attendant and returned to the palace.
Sakka was seated on his throne in heaven and saw the king
meditating in the park. He thought:“I will offer the king a boon,
and make his eyes well again.”
He came down to earth in his own form, and stood before the
blind king. The king hearing strange footsteps cried out:“Who are
you and what do you want with me?”
“I am Sakka, the king of gods, and I have come from heaven to
visit you. I wish to grant you a boon, royal sage. Name whatever you
will.”
“O Sakka, I have left wealth, strength, and treasure beyond
count, behind. I want death and nothing more, for I am blind.”
“King Sivi, do you ask for death because you are blind, or
because you wish to die”?
“Because
I am blind, my lord.”
“King Sivi, you made your gift thinking of the future. You were
asked for one eye, yet you parted with both. Tell me the truth, and
why you did so, then only will your eyes be restored to you.”
“If you wish to give me back my eyes, Sakka, let them be
restored to me as a consequence of my gift.”
“Though I am Sakka, the king of the gods, I cannot give an eye
to anyone else. But on account of the supreme gift made by you and
for no other reason, your eyes will be restored to you.”
The king joyfully said:“Whatever man comes to me and asks for a
gift, I will give it without question. If I speak the truth, then
let my eye appear.” As he uttered these words, one of his eyes
reappeared in the empty socket.
The King continued:“A brahmin came to see me and begged for one
of my eyes. I gave him both. That action of mine afforded me the
greatest joy and delight. If I speak the truth then let my other eye
appear.”
Instantly his second eye reappeared, and these eyes were called
the “Eyes of Absolute and Perfect Truth.”
Sakka invoked his supernatural power, and the entire royal
court assembled in the park. He said to the king:“King Sivi, as a
reward for your supreme act of self sacrifice, I now give you a pair
of divine eyes. You will be able to see through rocks and walls,
over hills and dales. A hundred leagues on every side your eyes
shall see.” Sakka then bade the king farewell and returned to
heaven.
Surrounded by his courtiers, the king returned to the city,
and amidst great pomp and ceremony entered his palace named Candaka,
or the “Peacock's Eye.” The news that their king had received his
eyes back, spread throughout the kingdom of Sivi, and the people
came to see him, bearing
gifts in their hands.
A large pavillion was set up at the palace gates, and the king
seated himself on the royal throne under the state umbrella.
Drummers went into the city to collect all the people together. When
a large throng was gathered before the king, he spoke to his
subjects:“O people of Sivi, now that you have beheld these divine
eyes, never eat food without giving something away. Which man
amongst you, if asked to give, would refuse, though it be his
dearest possession? These eyes of mine are the gift of God. Through
rock and wall, over hill and dale, a hundred leagues on either side,
these eyes can see. I gave a mortal eye and in return received a
divine eye.
See, my people; always let others share in your good fortune.
Do good to others and you will go to heaven.”
On holy days and every fortnight, King Sivi preached thus to
his people, encouraging them to lead virtuous lives. His subjects
gave alms, performed good deeds, and finally went to heaven to live
forever amongst the celestial beings.
|
Ngày xưa, ở Ấn Ðộ có vị vua hùng mạnh Si-Vi (Sivi) trị
vì kinh thành A-Rít-Tha-Pu-Ra (Aritthapura) (18) thuộc vương quốc Si-Vi
(19). Nhà vua sinh được một hoàng tử cũng đặt tên là Si-Vi.
Ðến tuổi trưởng thành, thái tử đi Tắc-Xi-La (Taxila) (20) học
tập. Lúc trở về, nhờ đầy đủ thông minh kiến thức, thái tử được phụ
hoàng đề cử giữ chức phó vương trong nước.
Khi vua cha qua đời, thái tử Si-Vi lên làm vua, cai trị dân
chúng rất công bình và nhân đức. Nhà vua cho thiết lập sáu trại tế
bần ở kinh đô, bốn trại tại các cổng thành và hai trại bên ngoài
hoàng cung. Mỗi ngày nhà vua bố thí khoảng sáu trăm ngàn đồng tiền
cho dân nghèo. Mỗi tháng vào các ngày mồng tám, mười bốn và rằm nhà
vua đến thăm các trại này và giám sát để công việc phân phát tiền
bạc cho kẻ nghèo được nghiêm chỉnh thi hành.
Vào một ngày trăng tròn, vua Si-Vi ngồi trên ngai vàng dưới cây
lọng che và suy nghĩ đến những việc mà đức vua đã làm giúp đỡ cho
dân chúng:
“Về vật chất không có cái gì mà ta đã không cho. Nhưng sự bố
thí này chưa làm ta thỏa mãn. Ta muốn bố thí những vật thuộc hoàn
toàn của chính thân ta. Hôm nay, khi đến trại tế bần, nếu có ai muốn
xin một bộ phận nơi thân thể ta, ta sẽ vui lòng cho họ phần đó. Nếu
kẻ nào bảo rằng họ cần người nô lệ, ta sẽ cởi áo cẩm bào và tới đó
làm công việc của người đầy tớ để giúp họ. Nếu có người xin ta cặp
mắt, ta sẽ móc chúng ra ngay khỏi đầu để cho họ”.
Nhà vua tắm với mười sáu bình nước hoa và mặc y phục sang trọng.
Sau khi dùng bữa ăn thịnh soạn, đức vua cỡi trên thớt voi được trang
hoàng rực rỡ và đi ra nơi phát chẩn.
Ðế Thích (Sakka) vua của hàng chư thiên có ý định thử nhà vua.
Ngài nghĩ rằng: “Vua Si-Vi quyết định bố thí cho bất cứ người nào
xin cặp mắt của ông ta. Khi gặp dịp ta sẽ thử xem nhà vua có thể
thực hiện được sự hy sinh cao cả này hay không”.
Vua Ðế Thích liền cải dạng làm vị tu sĩ bà la môn (brahmin)
(21) mù lòa đứng bên ngoài nhà tế bần. Lúc nhà vua cỡi voi đi tới,
ông liền đưa tay ra kêu xin: “Tâu đại vương, không nơi nào trên thế
gian không nghe tiếng tăm về những việc làm phước đức của hoàng
thượng. Như nhà vua đã thấy là tôi bị mù. Ðức vua có đủ hai con mắt.
Tôi từ xa đến đây mong bệ hạ bố thí cho tôi xin một con mắt của ngài”.
Nhà vua suy nghĩ: “Ðây chính là điều mà ta đã nghĩ tới trong cung
điện hôm nay. Tâm nguyện của ta sẽ được thành tựu. Ta sẽ bố thí một
món quà mà từ trứơc nay không ai có thể làm.” Ðức vua quay người
sang hỏi vị bà la môn: “Ai bảo ngươi đến xin con mắt của ta? Ðó là
bộ phận quan trọng nhất nơi thân thể con người và khó lòng lấy ra
cho”.
“Tâu đại vương, Ðế Thích, vua của chư thiên bảo tôi đến xin con
mắt của ngài. Người ta nói rằng bố thí con mắt là món quà quý báu
nhất hơn tất cả. Mong vua Si-Vi đừng từ chối. Hãy cho tôi xin một
con mắt của ngài”.
“Này đạo sĩ bà la môn, ngươi muốn xin ta một con mắt. Ta sẽ cho
ngươi cả hai con”. Nói xong, nhà vua bảo vị bà la môn, theo ngài trở
về hoàng cung.
Tin nhà vua muốn bố thí cặp mắt cho đạo sĩ bà la môn mù được
loan ra khắp kinh thành. Các hoàng hậu, thống soái, thượng thơ và
quần thần đã thỉnh cầu đức vua: “Tâu bệ hạ, xin ngài đừng cho cặp
mắt. Bệ hạ nên bố thí tiền bạc, ngọc ngà và san hô. Hãy cho ngựa,
voi, xe và vải kim tuyến. Có thể cho những vật dụng quý báu nhất của
bệ hạ, nhưng xin ngài hãy giữ gìn long thể an toàn và khỏe mạnh để
giúp đỡ các thần dân trung thành của bệ hạ. Chúng tôi van xin đừng
bố thí cặp mắt của hoàng thượng”.
“Trẫm đã phát nguyện bố thí bất cứ vật gì mà người ta xin trẫm.
Nếu trẫm không giữ đúng lời nguyện, trẫm sẽ phạm một trọng những
điều tội lỗi nhất. Thần thức trẫm sẽ bị đe dọa và trẫm sẽ bị đọa
xuống cõi địa ngục của Diêm Vương (Yama). Không có ai xin, trẫm sẽ
không bố thí vật gì. Nhưng vị tu sĩ bà la môn đã van nài xin cặp mắt
của trẫm cho nên trẫm phải giữ lời hứa”.
Các quần thần thưa: “Bệ hạ mong được điều gì khi bố thí cặp mắt
của bệ hạ? Do nguyên nhân nào khiến bệ hạ hành động như thế? Vì giá
trị sự sống, sắc đẹp, nguồn vui hay quyền lực? Tại sao đại vương Si-Vi
đã phải bố thí cặp mắt ngài vì phước báo kiếp sau?”
“Khi bố thí cặp mắt, trẫm không mong cầu được danh vọng, giàu
sang, vương quốc hay nhiều hoàng tử. Hạnh nguyện bố thí là con đường
đạo đức của các thánh nhân. Lòng trẫm cảm thấy tràn ngập nguồn vui
khi nghĩ đến việc bố thí”. Nhà vua quay sang vị y sĩ giải phẩu và
nói: “Này Si-Va Ca (Sivaka), ngươi là bạn và bề tôi của trẫm. Ngươi
nên làm theo lời trẫm yêu cầu. Hãy lấy cặp mắt của trẫm ra với bàn
tay thiện xảo của ngươi và trao tặng cắp mắt ấy cho vị tu sĩ bà la
môn mù lòa này”.
“Tâu bệ hạ, xin ngài nên suy nghĩ kỹ lại. Ðem cho cặp mắt của
bệ hạ không phải là một việc tầm thường”.
“Này Si-Va-Ca, trẫm đã suy nghĩ kỹ rồi. Ðừng chậm trễ và nói
nhiều trước mặt trẫm. Theo lịnh trẫm, ngươi hãy lấy cặp mắt của trẫm
ra”.
Vị y sĩ giải phẫu do dự nhưng rồi vẫn phải mổ lấy cặp mắt của
nhà vua ra theo ý muốn của ngài. Sự đau đớn thật lớn lao và tất cả
các quần thần đều quỳ cúi xuống nơi chân đức vua, khóc lóc và kêu
than: “Trời ơi! Thưa bệ hạ, tại sao bệ hạ làm vậy? Bệ hạ hy sinh cặp
mắt của bệ hạ”.
Nhà vua im lặng nhận chịu sự đau đớn và không thốt một lời nào.
Sau đó, nhà vua bảo vị tu sĩ bà la môn đến gần. “Này, đạo sĩ bà la
môn, hãy nhận lấy cặp mắt của trẫm để lắp vào nơi lỗ hổng không
trông thấy của ngươi. Con mắt của sự giác ngộ sâu xa sẽ ngàn lần quý
báu hơn con mắt của người thế tục này. Nhờ ngươi mà ta có cơ hội để
bố thí”.
Ðạo sĩ bà la môn lắp cặp mắt của nhà vua vào nơi hai lỗ trống
con mắt của mình và rời khỏi cung điện. Vừa ra đến ngoài cổng thành,
ông hồi phục lại nguyên hình (Ðế Thích) và trở về thiên giới.
Nhà vua bấy giờ bị mù, ngài ở luôn trong hoàng cung, không thể
đi lại tự do. Vài hôm sau, đức vua suy nghĩ: “Người mù làm sao
có thể điều khiển công việc quốc gia. Ta nên trao vương quốc này cho
các triều thần và sẽ vào nơi công viên sống ẩn như một nhà tu khổ
hạnh”.
Ðức vua cho mời các quan đại thần đến và nói cho họ biết về
điều nhà vua dự định làm: “Trẫm chỉ cần một người đi theo với trẫm
mà thôi. Ông ta sẽ chăm sóc và dẫn dắt trẫm khi đi đường”.
Nhà vua bảo đánh xe ngựa lại cho ngài. Nhưng các quần thần đã
không muốn đức vua bước lên xe ngựa. Họ mang kiệu bằng vàng đến và
cung nghinh ngài tới công viên. Sau khi sắp đặt chỗ ở an toàn cho
nhà vua, họ để lại một người hầu cận và tất cả trở về hoàng cung.
Vua Ðế Thích nơi cõi trời nhìn xuống thấy vua Si-Vi đang tọa
thiền ở công viên. Ngài liền nghĩ: “Ta sẽ ban cho nhà vua một phần
thưởng bằng cách giúp cho mắt của ngài sáng lại”.
Vua Ðế Thích trở xuống trần gian với hình dáng đích thực của
mình và đứng trước đức vua mù lòa. Nhà vua nghe bước chân lạ liền
hỏi: “Ngươi là ai và ngươi muốn ta giúp việc gì?”
“Ta là Ðế Thích, vua của hàng chư thiên, và từ cõi trời ta
xuống đây thăm ngài. Ta muốn ban ơn cho đức vua thánh thiện. Hãy cho
ta biết điều gì ngài mong ứơc”.
“Này vua Ðế Thích, ta đã từ bỏ sự giàu sang, quyền thế và vô số
tiền bạc của cải. Ta muốn chết và không thích gì nữa vì ta bị mù”.
“Này vua Si-Vi, ngài yêu cầu ta ban cho sự chết, vì ngài bị mù
lòa hay bởi ngài không muốn sống?”.
“Thưa Ngài, vì tôi bị mù”.
“Này vua Si-Vi, ngài đã bố thí vì nghĩ đến phước báu tương lai.
Người ta xin ngài một con mắt, nhưng ngài lại hy sinh cho họ cả hai.
Ngài hãy cho tôi biết sự thật tại sao ngài hành động như thế, rồi
cặp mắt của ngài sẽ được phục hồi lại”.
“Thưa vua Ðế Thích, nếu Ngài muốn ban lại cho tôi cặp mắt, xin
Ngài hoàn trả chúng lại tôi như kết quả vì sự bố thí của tôi”.
“Mặc dù ta là Ðế Thích, vua của hàng chư thiên, nhưng ta không
thể cho ai con mắt được. Nay vì tâm bố thí cao cả của ngài, chứ
không bởi lý do nào khác, mà cặp mắt được hoàn lại cho ngài”.
Ðức vua hoan hỷ đáp: “Bất cứ ai đến yêu cầu tôi bố thí, tôi sẽ
cho họ tất cả, chứ không suy tính gì hết. Nếu sự thật đúng như lời
tôi nói xin một con mắt hãy trở lại với tôi.” Ngay khi nhà vua vừa
thốt ra những lời như vậy, một con mắt liền hiện ra nơi lỗ mắt trống
của ngài.
Nhà vua nói tiếp: “Vị tu sĩ bà la môn đến gặp và xin tôi một
con mắt. Tôi đã cho ông ta cả hai. Hành động bố thí ấy đã mang lại
cho tôi nguồn vui và an lạc lớn lao nhất. Nếu lời tôi nói là đúng sự
thật, xin cho lại tôi con mắt khác”.
Tức thì con mắt thứ hai hiện ra, và cặp mắt này được gọi là "Ðôi mắt
của Chân Lý Tuyệt Ðối và Toàn Hảo”.
Vua trời Ðế Thích dùng thần lực tạo ra cảnh thiên triều hội họp
tại công viên. Ðế Thích nói với nhà vua: “Này vua Si-Vi, để ban
thưởng cho hạnh nguyện bố thí cao cả của đức vua, nay tôi hiến tặng
cho ngài cặp mắt thần. Ngài có thể nhìn thấy xuyên qua những bức
tường, khối đá, núi đồi và thung lũng. Ngài còn thấy xa được mọi
phía hàng trăm dặm”. Rồi Ðế Thích liền từ giã nhà vua để trở lại
thiên đình.
Tháp tùng bởi các triều thần. nhà vua trở về kinh đô, và giữa
đám rước lễ nghi tưng bừng ngài tiến vào cung điện Căn-Ða-Ca (Candaka)
hay “Mắt chim Khổng Tước”. Tin tức mắt nhà vua sáng lại được loan
truyền khắp vương quốc Si-Vi và dân chúng đến viếng thăm đức vua
cùng mang theo trên tay họ với những quà tặng.
Một hội trường lớn được dựng lên nơi cổng vào cung điện, và nhà
vua ngồi trên ngai vàng dưới cái lọng của hoàng gia. Một đội trống
tiến vào kinh thành để lôi cuốn tập họp quần chúng. Khi đám đông quy
tụ đứng trước nhà vua, ngài lên tiếng ngỏ lời với các thần dân: “Hỡi
quốc dân xứ Si-Vi, nay quý vị đã trông thấy đôi mắt thần này, xin
mọi người đừng bao giờ dùng thức ăn mà không nghĩ đến việc chia xẻ
giúp đỡ kẻ khác. Ai trong các bạn, khi có người yêu cầu bố thí, ngay
cả đến các vật thân thiết nhất mà lại nỡ lòng từ chối? Cặp mắt huyền
diệu của trẫm là món quà tặng của thiên thần. Chúng có thể nhìn thấy
xa hàng trăm dặm khắp mọi hướng xuyên qua bức tường, vách đá, núi
đồi và thung lũng. Trẫm đã bố thí đôi mắt chết để nhận lại cặp mắt
thần.
Hỡi các thần dân của trẫm, hãy luôn luôn đem của cải bố thí cho
người nghèo khổ. Hãy điều lành giúp đỡ tất cả chúng sanh và quý vị
sẽ được thác sinh lên thiên giới”.
Vào
các ngày lễ và mỗi nửa tháng, vua Si-Vi đã thuyết giảng những điều
như vậy cho mọi người, khuyến giáo họ hướng đời mình theo cuộc sống
đạo đức. Dân chúng của nhà vua đã bố thí, làm những điều phước thiện,
và cuối cùng họ được phứơc báu sinh lên cõi trời, sống đời đời hạnh
phúc với hàng chư thiên. |
